Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин «Ички республикалык маршруттар боюнча жүзөгө ашырылуучу авиарейстерге билеттердин тарифтери жөнүндө” ЧЕЧИМИ 28-ноябрь, 2017-жыл

22-12-2017 12:07

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин

 

«Ички республикалык маршруттар боюнча жүзөгө ашырылуучу авиарейстерге билеттердин тарифтери жөнүндө”

ЧЕЧИМИ

28-ноябрь, 2017-жыл

 

         Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитети (мындан ары – Комитет) акыркы убакта республиканын калкы республиканын ичиндеги авиаучууларда билеттердин наркынын жогорулугуна нааразылыгын билдирип жаткандыгын белгилейт. Бул маселени бир канча жолу депутаттар да (К.Баймуратов, З.Жамалдинов) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жыйналыштарында көтөргөн.

         Комитет мындай кырдаал Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жолдор министрлигине караштуу Жарандык авиация агенттигинин жетекчилигинин жана кызматкерлеринин өз кызматтык милдеттүүлүктөрүнө үстүртөн мамиле жасагандыгынан, авиабилеттерди сатууда компанияларды контролдоонун начардыгынан улам түзүлгөндүгүн тастыктайт. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 15-январындагы № 10 токтому менен бекитилген, Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жолдор министрлигине караштуу «Жарандык авиация агенттиги жөнүндө Жобонун» 2-бөлүмүнүн 2.4. пунктуна ылайык, бул агенттиктин негизги милдети болуп «Жарандык авиацияда атаандаштыкты өнүктүрүү жана жарандык авиация субъекттери берүүчү кызмат көрсөтүүлөрдү пайдалануучулардын кызыкчылыктарын коргоо» саналат.

         Ушул эле Жобого ылайык, Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жолдор министрлигине караштуу «Жарандык авиация агенттиги - Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жолдор министрлигинин карамагындагы орган болуп саналат, ал жарандык авиация жаатында Кыргыз Республикасынын Аба кодексинде жана ушул Жободо каралган мамлекеттик жөнгө салууну, атайын аткаруучулук, контролдук, жөнгө салуучулук жана башка функцияларды жүзөгө ашырат.».

         Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттигинин  милдеттерине төмөндөгүлөр  кирет:

  - Кыргыз Республикасындагы товарлар, жумуштар жана кызмат көрсөтүүлөр базарларынын натыйжалуу иштеши үчүн атаандаштыкты өнүктүрүү жана коргоо;

- монополисттик иш-аракетти жана ак ниет эмес атаандаштыкты болтурбоо, чектөө, бөгөт коюу боюнча чараларды көрүү;

- керектөөчүлөрдүн, табигый монополия субъекттеринин кызыкчылык теңдемине жетүүнү, керектөөчүлөр жана бааны жөнгө салуу үчүн алар саткан товарлардын (жумуштар, кызмат көрсөтүүлөр) жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу;

- товарларды (жумуштар, кызмат көрсөтүүлөрдү) сатып алууда керектөөчүлөрдүн укугун мамлекеттик коргоону ишке ашыруу;

- жарнактын керектөөчүлөрүн мамлекеттик коргоону ишке ашыруу. (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 17- май № 271 токтому менен бекитилген,  Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги жөнүндө Жобо).

Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги өз ишинде өзүнүн функцияларын толук өлчөмдө жүзөгө ашырба келе жатат, ал авиаташуучулардын өкүлдөрү менен жолугушууларды өткөрүү, аларга түшүндүрүү ишин жүргүзүү менен гана чектелүүдө.

Авиабилеттерди сатуу жагындагы иштерге таасир кылуучу маанилүү факторлордун бири болуп «Кыргыз Республикасындагы табигый монополиялар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына киргизилген өзгөртүүлөр саналат. Бул өзгөртүүлөргө ылайык, авиабилеттерге бааларды авиакомпаниялар өз алдынча, монополияга каршы органдын кийлигишүүсүз белгилейт.

«Эйр Манас»авиакомпаниясынын ырастоосу боюнча, ал 2014-жылдан тартып авиабилеттерге минималдык тарифти 20 АКШ доллары өлчөмүндө сактап келе жатат, ал эми бул мезгилде доллардын сомго карата курсу
2 эседен ашуун өстү, 2014-жылдын башында 1 доллар 32-34 сомго барабар болгондугун эсепке алуу керек.

Ушуну менен бирге, 2017-жылдын июль айында сатылган авиабилеттерге ылгап жүргүзүлгөн талдоо көрсөткөндөй, «Эйр Манас» авиакомпаниясы Бишкек – Ош маршруту боюнча саткан билеттердин жалпы санынын 11 %ы гана минималдык баада сатылган. Ал эми«АвиаТрафикКомпани»авиакомпаниясы ушул эле маршрут боюнча саткан авиабилеттердин жалпы санынын 0,42 %ы гана минималдык баада сатылган.

«Tez Jet» авиакомпаниясы Бишкек – Баткен – Бишкек маршруту боюнча саткан билеттердин жалпы санынын 18,35 %ы максималдык баада (4 000 сом) сатылган. Ушул эле авиакомпания Бишкек – Исфана – Бишкек маршруту боюнча саткан авиабилеттердин жалпы санынын 46,7 %ы 4 000 сомдон сатылган.

Авиаташуучулар «кайтарылбоочу билеттер» деп аталган начар практиканы колдонуусун улантып келе жатат, аларкөбүнчө мындай билеттерди алардын өзгөчө статусу тууралуу маалыматты кардарларга бербестен сатат, бул болсо чыр-чатактуу кырдаалдарга алып келүүдө.

Авиабилеттерди сатуу жагында жасалып жаткаништерге Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кийлигишүүсүнүн, аба транспортунда ички республикалык маршруттар боюнча жүргүнчүлөрдү ташуу жагындагы кызмат көрсөтүүлөргө тарифтердин чектелген деӊгээлин белгилөөчү тийиштүү ченемдик укуктук актыны чыгаруунун зарылдыгы бышып жетилди.

 

Пайдаланылбаган авиабилеттерге төлөнгөн акча каражаттарын кайтарып берүү боюнча авиакомпаниялардын дарегине көп сандаган нааразылыктар бар, анткени авиаташуучулар мындай авиабилеттерди алар сатып алынган чекиттерде гана кайра  тапшырууну талап кылып жатат.

 

Кыргыз Республикасынын Экономика министрлиги жана  Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги Кыргыз Республикасынын Премьер-министриндеги 2017-жылдын 7-августундагы кеӊешменин протоколунун «Жарандык авиациядагы учурдук кырдаал жөнүндө» маселе талкуулангандагы  № 18-56 пунктун аткарган жок, бул пунктта жүргүнчүлөрдү ташуунун ички рейстерди жүзөгө ашыруучу авиакомпаниялар койгон баалары боюнча кырдаалды турукташташтыруу жөнүндө сунуштарды он күндүк мөөнөттө киргизүү тапшырмасы берилген.

 

Жогоруда баяндалгандардын негизинде  Комитет төмөнкүдөй чечимге келди:

 

         1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө төмөндөгүлөр сунушталсын:

         - жарандык авиациянын республиканын ичинде жүргүнчүлөрдү ташууну жүзөгө ашыруучу чарбакер субъекттери үчүн тарифтик саясатты калыптандыруу боюнча сунуштамаларды иштеп чыгуу;

         - авиакомпаниялардын жүргүнчүлөрдү ташуусунда туруктуу баалык кырдаалды камсыз кылуу жана ички аба линиялары боюнча жүргүнчүлөрдү  туруктуу ташууларга бааларды контролсуз белгилөөгө жол бербөө максатында, жүргүнчүлөрдү ташуу боюнча кызмат көрсөтүүлөргө тарифтердин чектелген деӊгээлин белгилөөчү ченемдик укуктук актыны иштеп чыгуу жана кабыл алуу;

- зарылдык болгондо «Кыргыз Республикасындагы табигый монополиялар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүүнү демилгелөө жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна киргизүү.

 

         2. Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жолдор министрлигине караштуу Жарандык авиация агенттиги (Акышев К.) жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги (Сабиров Ш.):

- авиабилеттерди сатуу процессине системалуу мониторингди жүзөгө ашырсын, авиаташуучулардын авиабилет сатуу жаатындагы кыянат пайдаланууларынын фактыларына өз убагында баа берсин;

- авиакомпаниялар менен бирдикте ички авиалиниялар боюнча авиабилеттерге алгылыктуу тарифтерди белгилөө боюнча чараларды бир апталык мөөнөттө көрсүн;

- пайдаланылбаган авиабилеттерди кабыл алууну жана аларга төлөнгөн акча каражаттарын  кайтарып берүүнү тийиштүү авиакомпаниялардын бүткүл өлкөдөгү  чекиттеринде жүргүзүүгө жетишсин.

 

3. Комитеттин ушул чечимин аткаруунун жүрүшү жөнүндө маалыматты 2017-жылдын 31-декабрына чейинки мөөнөттө берсин.

 

        

 

 

 

Комитеттин төрагасы                                                        М. Аманкулов  

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Көрүүлөрдүн саны : 1232