Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин 2017-жылдын 28-февралындагы Кыргыз Республикасы менен Сауд өнүктүрүү фондунун ортосунда Түндүк-Түштүк автожолун (“Балыкчы - Жалал-Абад” альтернативдик автожолу) реконструкциялоо боюнча Кредиттик макулдашуунун долбооруна карата ЧЕЧИМИ

03-03-2017 16:28

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитетинин 2017-жылдын 28-февралындагы

 

Кыргыз Республикасы менен Сауд өнүктүрүү фондунун ортосунда Түндүк-Түштүк автожолун (“Балыкчы - Жалал-Абад” альтернативдик автожолу) реконструкциялоо боюнча

Кредиттик макулдашуунун долбооруна карата

 

 ЧЕЧИМИ

 

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитети (мындан ары - Комитет) Кыргыз Республикасынын транспорт жана жол министрлигинин статс-катчысынын милдетин аткаруучусунун катын (2017-жылдын 10-февралындагы №6-3473/17) карап чыгып жана министрдин орун басары А.К.Жусубалиевдин Кыргыз Республикасы менен Сауд өнүктүрүү фондунун ортосунда Түндүк-Түштүк автожолун (“Балыкча-Жалал-Абад” альтернативдик автожолу) реконструкциялоо боюнча Кредиттик макулдашуунун долбоору боюнча маалыматын угуп, төмөнкүнү белгилейт.

Бул долбоорду ишке ашыруу 2013-2017-жылдардагы мезгилде Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясына аны ишке ашыруу өлкөнүн экономикасынын олуттуу өсүшүнө мүмкүндүк бере турган приоритеттүү инвестициялык долбоор катарында киргизилген.

Бул Кредиттик макулдашуунун максаты өлкөнүн Түндүгү менен Түштүгүнүн ортосунда үзгүлтүксүз транспорттук байланышты камсыз кылуу, автожолдун техникалык абалын жогорулатуу, товарлардын жана кызматтарды сатуу рыногуна кирүү мүмкүндүктөрүн кеңейтүү, Ош жана Бишкек шаарларынын ортосундагы транспорт жолун 300 кмге кыскартуу, жыйынтыгында Баткен, Ош жана Жалал-Абад областтарынан Нарын, Ысык-Көл жана Чүй областтарына жүргүнчүлөрдү жана жүктөрдү ташууга чыгымдарды кыскартуу болуп саналат.

2014-жылдын 31-октябрында Бишкекте Араб координациялоо тобунун (АКТ) АКТ фонду тарабынан каржылоо маселелери боюнча “терегек столдун” жыйыны болуп өткөн, анда “Түндүк-Түштүк альтернативдик жолун куруу, 159-183 км” долбоору сунушталган жана Кыргыз Республикасы менен Араб координациялоо тобунун ортосунда приоритеттүү долбоорлорду, анын ичинде “Түндүк-Түштүк альтернативдик жолун куруу, 159-183 км” долбоорун каржылоо маселелерин кароого катышууга даяр экендиги жөнүндө Протоколго кол коюлган.

Кыргыз Республикасына “Түндүк-Түштүк альтернативдик жолун куруу, 159-183 км” долбоорун баалоо, аны андан аркы ИӨБнын жумушчу программасына киргизүү жана ИӨБ жана СӨФ тарабынан биргелешип каржылоо үчүн 2015-жылдын 10-мартынан 14-мартына чейин Ислам өнүктүрүү банкы менен Сауд өнүктүрүү фондунун (мындан ары – ИӨБ жана СӨФ) биргелешкен миссиясы болуп өткөн.

КР Транспорт жана коммуникациялар министрлиги КР Экономика министрлигине ИӨБге жана СӨФке бул долбоорду биргелешип  каржылоо жана ички мамлекеттик жол-жоболорду жүргүзүү үчүн Кредиттик макулдашуулардын долбоорлорун берүү өтүнүчү менен расмий кат жөнөтүү тууралуу 2014-жылдын 19-ноябрындагы №13-11/7999 кат жиберген.

Донорлор Ислам өнүктүрүү банкы менен Сауд өнүктүрүү фонду тарабынан көрсөтүлгөн. Зайымчы (Кыргыз Республикасы), Зайымчы менен Ислам банкынын ортосунда түзүлгөн Кредиттик макулдашууда баяндалган шарттарда долбоорду каржылоо бөлүгүндө көмөктөшүү үчүн Ислам өнүктүрүү банкынан 12 млн. АКШ доллары өлчөмүндө кредит алган.

2016-жылдын 17-июлунда Сауд өнүктүрүү фонду тарабынан бул долбоор үчүн 75 000 000 сауд риалы (болжол менен 20,0 млн АКШ долларына эквиваленттүү) өлчөмүндө кредит жактырылган.

СӨФ менен Кыргыз Республикасынын ортосундагы сунушталган Кредиттик макулдашуу инфраструктураны өнүктүрүү үчүн инвестицияларды тартуу максаттарына туура келет.

Милдет - Түндүк-Түштүк альтернативдик автожолун реконструкциялоо (Балыкчы-Жалал-Абад) 159-183 км.

Кредиттик макулдашуунун белгиленген долбоору өзүнөн кийин терс социалдык, экономикалык, укуктук, укук коргоочулук, гендердик, экологиялык, коррупциялык кесепеттерге алып келбейт. Кредиттик макулдашуу долбоорунун таасиринин социалдык-экономикалык кесепеттери: автожолдун техникалык абалын жогорулашы, товарлардын жана кызматтарды сатуунун региондук рынокторуна кирүү мүмкүндүктөрүн кеңейиши, жолдо жүрүү убактысын кыскарышы, ташылуучу товарлардын өздүк наркын азайышы, жолдорду жана автотранспорттук каражаттарды күтүүгө чыгымдардын азайышы.

Кредиттик макулдашуу долбоорунун таасиринин экологиялык кесепеттери: долбоордо геотехникалык жана экологиялык иш-чаралар караштырылган. Кредиттик макулдашуу долбоорунун таасиринин коррупциялык кесепеттери: подрядчы компаниянын тандап алуу товарларды жана кызматтарды сатып алуу жөнүндө ИӨБдүн жетектөөсүнө ылайык жүргүзүлөт. Кредиттик макулдашуу долбоорунун таасиринин укуктук, укук коргоочулук жана гендердик кесепеттери билинген жок.

Макулдашуу, жалпысынан, Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана мыйзамдарына туура келет жана Кыргыз Республикасы алардын катышуучусу болуп саналган эл аралык келишимдердин ченемдерине каршы келбейт.

Сауд өнүктүрүү фонду менен Кредиттик макулдашуу долбоорунун шарттарына ылайык 75 000 000 сауд риалы же 20,0 млн АКШ доллары   өлчөмүндөгү кредит төмөнкүдөй шарттарда берилет:

  • кредит боюнча пайыз – жылына 1%;
  • кредитти төлөө мөөнөтү – 25 жыл, анын ичинде 5 жылдык жеңилдик мезгил.

Түндүк-Түштүк альтернативдик автожолун 159-183 км реконструкциялоо (Дыйкан – Кызыл-Жылдыз тилкеси) долбоорунун жалпы наркы 33,8 млн АКШ долларын түзөт (ИӨБнын кредити – 12,0 АКШ млн; СӨФнын кредити – 20,0 млн АКШ доллары жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн чогуу каржылоосу – 1,8 млн АКШ доллары).

КР Өкмөтү кредитти 2023-жылдан тартып 2042-жылга чейин ар жылы ар жарым жылдыкта 15-мартта жана 15-сентябрда төлөп турат, бул мамлекеттик бюджетке чоң жүктөм болбойт.

Каражаттар Түндүк-Түштүк альтернативдик автожолунун тилкесинин абалын жакшыртуу үчүн, анын ичинде жер, дренаждык жумуштар, асфальттоо жана көпүрөлөрдү реконструкциялоо үчүн жумшалат.

Комитет Макулдашуунун сунушталган долбоору тууралуу маалыматты угуп, Кыргыз Республикасынын Транспорт жана жол министрлигинин жетекчилигине төмөнкүлөрдү сунуш кылат:

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтү менен Араб Координациялык Тобунун донорлорунун (же башка инвесторлор) ортосундагы Келишимдин чегинде курулуш иштерине контракттарды түзүүдө жергиликтүү курулуш компаниялардын 20%дан 30%га чейинки үлүштүк катышуусу каралсын; башкача айтканда автожолдорду кайра конструкциялоо иштерине мүмкүн болушунча (максималдуу түрдө) ата мекендик курулуш компаниялары (подрядчиктер) тартылсын;

  • товарларды жеткирүүгө, кызматтарды көрсөтүүгө же жумуштарды аткарууга сунуштарды тандап алууну документтерде алдын ала жарыяланган шарттарда, макулдашылган мөөнөттөрдө атаандаштык, акыйкаттык жана натыйжалуулук принциптеринде тандап алынсын;
  • парламентке Макулдашуунун бул долбоорун ратификациялоо үчүн киргизүүгө чейин ишке ашыруу мөөнөтүн аныктоону, себеби Кредиттик макулдашуунун бул долбооруна карата маалымкат-негиздемеде  бул долбоор приоритеттүү долбоор катарында 2013-2017-жылдардагы мезгилге Кыргыз Республикасын туруктуу өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясына киргизилгендиги көрсөтүлгөн. Бирок “Долбоорду баяндоо” №(2) графада аны бүткөрүү 2018-жылдын аягында күтүлүүдө деп жазылса, ал эми тиркелген картада ишке ашыруунун пландаштырылган мөөнөтү 2020-жылга чейин деп көрсөтүлгөн.

Ушуну менен катар, Келишим долбоорун талкуулоонун жүрүшүндө, депутаттар тарабынан КРнын Өкмөтүнүн, КРнын Финансы министрлигинин жана Транспорт жана жол министрлигинин дарегине кредиттердин суммасына көзөмөл жүргүзүү зарылдыгы тууралуу бир катар сын-пикирлер жана сунуштар айтылды, анткени сырткы заимдер кайтарым, мөөнөттүү жана төлөм негиздеринде алынат.

Ушул себептүү, КРнын Өкмөтүнө «Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексине» өзгөртүү киргизүү жана «Кыргыз Республикасындагы акы төлөнүүчү жолдор жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамын иштеп чыгуу сунушталды.

 

Жогоруда баяндалганды эске алып, Комитет төмөнкүдөй чечимге келди:

 

  1. Кыргыз Республикасы менен Сауд өнүктүрүү фондунун ортосунда Түндүк-Түштүк автожолун (“Балыкча-Жалал-Абад” альтернативдик автожолу) реконструкциялоо боюнча Кредиттик макулдашуунун долбоору сын-пикирлерди жана сунуштарды эске алуу менен жактырылсын.

 

  1. Комитеттин ушул чечими Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Эл аралык иштер, коргоо жана коопсуздук боюнча комитетине жана Кыргыз Республикасынын транспорт жана жол министрлигине жөнөтүлсүн.

 

Комитеттин  төрагасы                                                        М.А. Аманкулов

Көрүүлөрдүн саны : 2111